“İşitmem vapur düdüklerini, martı çığlıklarını.” dizesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
“İnsan, dünya, rüzgâr” sözcükleri Türkçe sözcüklerdir.
“Nihayet damlarda leylekler göründü.” dizesindeki altı çizili sözcük “önce” anlamına gelmektedir.
“Şafağa doğru otomobil sesi duyuldu.” cümlesindeki “doğru” sözcüğü “hakikat” anlamındadır.
“Çanakkale Boğazı’nı vapurla geçtik.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
“Başka bir yol denemelisin.” cümlesindeki “yol” sözcüğü soyut anlamda kullanılmıştır.
“Ömrümün baharı solmuş, çürüyor.” dizesindeki altı çizili sözcük ile “gençlik dönemi” kastedilmiştir.
Nitel anlam; ölçülemeyen, miktarı tespit edilemeyen, sayılamayan varlık veya durumları ifade eder.
Somut anlamlı sözcüklerin soyut anlamda kullanılması mecaz anlama yol açar.
“İlham perisinin ayak seslerini duyuyorum.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
“Yüzünde çizgiler çoğalmıştı.” cümlesindeki altı çizili sözcük “artmak” anlamında kullanılmıştır.
“Kırmızı tuğlalar altı köşeli.” dizesinde soyut anlamlı bir sözcüğe yer verilmiştir.
Yalnızca Türkçe sözcükler terim anlamlı olabilir.
“Havada kömür kokusu var.” cümlesindeki altı çizili sözcük gerçek anlamda kullanılmıştır.
“Mahalle, semt, ilçe, il, bölge” sözcükleri genelden özele doğru sıralanmıştır.
“Romanları buram buram duygusallık kokar.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
“Bu yaz tatil yapamayacağıma yanıyorum.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
“Rüyamdan ağlayarak uyanmışım.” cümlesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
Sözcüğe canlılık, anlamsal derinlik kazandırmak mecaz anlamın temel amacıdır.
“Edebiyatımızın ünlü kalemlerinden biridir.” cümlesindeki “kalem” sözcüğü gerçek anlamdadır.
“Büyük balık küçük balığı yutar.” atasözünde nicel anlamlı sözcüklere yer verilmiştir.
Anlamca daha dar kapsamlı olan sözcüklere ise genel anlamlı sözcüklerdir.
“İnce bir davranış” söz grubundaki “ince” sözcüğü cümleye “ayrıntı” anlamı katmıştır.
Sözcükler kullanıldıkları cümleye göre farklı anlamlar kazanabilir.
Bir sözcüğün terim anlam olması için gerçek anlamda kullanılması gerekir.
