“İlham perisinin ayak seslerini duyuyorum.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
“Edebiyatımızın ünlü kalemlerinden biridir.” cümlesindeki “kalem” sözcüğü gerçek anlamdadır.
“Şafağa doğru otomobil sesi duyuldu.” cümlesindeki “doğru” sözcüğü “hakikat” anlamındadır.
“Havada kömür kokusu var.” cümlesindeki altı çizili sözcük gerçek anlamda kullanılmıştır.
Anlamca daha dar kapsamlı olan sözcüklere ise genel anlamlı sözcüklerdir.
“Mahalle, semt, ilçe, il, bölge” sözcükleri genelden özele doğru sıralanmıştır.
“Başka bir yol denemelisin.” cümlesindeki “yol” sözcüğü soyut anlamda kullanılmıştır.
“İşitmem vapur düdüklerini, martı çığlıklarını.” dizesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
Sözcüğe canlılık, anlamsal derinlik kazandırmak mecaz anlamın temel amacıdır.
“İnce bir davranış” söz grubundaki “ince” sözcüğü cümleye “ayrıntı” anlamı katmıştır.
“Kırmızı tuğlalar altı köşeli.” dizesinde soyut anlamlı bir sözcüğe yer verilmiştir.
“Nihayet damlarda leylekler göründü.” dizesindeki altı çizili sözcük “önce” anlamına gelmektedir.
Nitel anlam; ölçülemeyen, miktarı tespit edilemeyen, sayılamayan varlık veya durumları ifade eder.
Yalnızca Türkçe sözcükler terim anlamlı olabilir.
Sözcükler kullanıldıkları cümleye göre farklı anlamlar kazanabilir.
“Rüyamdan ağlayarak uyanmışım.” cümlesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
“Romanları buram buram duygusallık kokar.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
“Yüzünde çizgiler çoğalmıştı.” cümlesindeki altı çizili sözcük “artmak” anlamında kullanılmıştır.
“Bu yaz tatil yapamayacağıma yanıyorum.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
“İnsan, dünya, rüzgâr” sözcükleri Türkçe sözcüklerdir.
“Ömrümün baharı solmuş, çürüyor.” dizesindeki altı çizili sözcük ile “gençlik dönemi” kastedilmiştir.
“Büyük balık küçük balığı yutar.” atasözünde nicel anlamlı sözcüklere yer verilmiştir.
Bir sözcüğün terim anlam olması için gerçek anlamda kullanılması gerekir.
Somut anlamlı sözcüklerin soyut anlamda kullanılması mecaz anlama yol açar.
“Çanakkale Boğazı’nı vapurla geçtik.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
